Budowa domu Szambo ekologiczne: czy warto się na nie zdecydować?

Szambo ekologiczne: czy warto się na nie zdecydować?

MG Projekt Pracownia Architektoniczna / Aktualizacja 31 sierpnia 2020

Szambo ekologiczne
Szambo ekologiczne

Na działkach budowlanych, na których nie ma przyłącza kanalizacyjnego, coraz częściej stosuje się szamba ekologiczne.

Jest to niejako rozwiązanie pośrednie pomiędzy tradycyjnym szambem a przydomową oczyszczalnią ścieków.

Takie szamba ekologiczne charakteryzują się dużą szczelnością oraz wyjątkową odpornością. Niestety nie należą one do najtańszych inwestycji. Zanim, więc podejmiemy decyzję o budowie szamba ekologiczne, warto dowiedzieć się, czym właściwie ono jest? Jakie są jego zalety oraz wady? Jak właściwe dobrać wielkość takiego szamba ekologicznego? A także, ile kosztuje jego budowa i użytkowanie?

Co to jest szambo ekologiczne i z jakich elementów się składa?

Zacznijmy od tego, że szambo ekologiczne jest to zbiornik bezodpływowy. Montuje się go z gotowych, wcześniej zakupionych prefabrykatów.

W zasadzie to go odróżnia od zbiorników tradycyjnych, bowiem zasada jego działania jest praktycznie taka sama. A zatem, gromadzi on ścieki, które co jakiś czas należy wywieść pojazdem asenizacyjnym.

Nierzadko określenie „szambo ekologicznie” stosowane jest zamiennie z „przydomową oczyszczalnią ścieków”. Tymczasem pojęcia te nie są tożsame.

Popularny rodzaj przydomowej oczyszczalni ścieków to oczyszczalnia z drenażem rozsączającym, która składa się ze zbiornika do wstępnego oczyszczania ścieków (czyli osadnika wstępnego), a także układu drenów (czyli perforowanych przewodów, które służą do ich rozprowadzania w gruncie na terenie działki).

Tylko do 15.04 wszystkie projekty domów -20%

Bezodpływowy zbiornik na ścieki nazywany jest przez producentów „ekologicznym” po to by zaznaczyć, że jest on stuprocentowo szczelny, a co za tym idzie, zawarte w nim zanieczyszczenia w żaden sposób nie przedostają się do gruntu i go nie zanieczyszczają. Nie mniej jednak na takie określenie nie natkniemy się w terminologii naukowej, bowiem ma ono charakter mowy potocznej.

Jakie są rodzaje szamb ekologicznych?

Jakie są rodzaje szamb ekologicznych?
Jakie są rodzaje szamb ekologicznych?

Na rynku dostępne są dwa rodzaje szamb ekologicznych:

Szambo ekologiczne z tworzywa sztucznego

Najczęściej mają one przekrój koła z pofałdowanymi ścianami, co zwiększa ich wytrzymałość.

Takie nowoczesne zbiorniki z tworzyw sztucznych charakteryzują się stuprocentową szczelnością i wysoką odpornością na działanie zmiennych temperatur jak i naciski podłoża.

Plastikowe szamba są stosunkowo lekkie, a więc są łatwe w transporcie, a do tego ich montaż na ogół nie stanowi większego problemu. W celu zminimalizowania ryzyka jego wysadzania, koniecznie należy go jednak odpowiednio zakotwiczyć w gruncie.

Szamba ekologiczne z tworzywa sztucznego są polecane zwłaszcza na działkach, na których znajduję się studnia z wodą pitną.

Szamba ekologiczne z betonu

Są one znacznie szczelniejsze niż tradycyjne szamba wykonywane bezpośrednio na miejscu budowy. Najczęściej takie prefabrykaty wykonywane są z betonu B20, B40 i dodatków zmniejszających nasiąkliwość.

Zbiorniki ekologiczne betonowe zapewniają całkowitą szczelność, a do tego są one odporny na procesy zachodzące w ściekach.

Na rynku dostępne są różne ich warianty: zbiorniki jednokomorowe, dwukomorowe oraz modułowe – a zatem można łączyć ze sobą pojedyncze komory.

Standardowo pojemność zbiorników betonowych wynosi od 6 do 12 m3, a zbiorniki o takiej pojemności nadają się już do użytkowania przez kilkuosobową rodzinę.

Decydując się na zakup większego szamba betonowego należy wziąć pod uwagę jego ciężar, bowiem ich masa może w znaczący sposób wpłynąć na prace montażowe. Pamiętajmy, że zbiornik na ścieki opuszczany jest do wykopu za pomocą urządzenia hydraulicznego. Ponadto dojazd takiego urządzenia wymaga stabilnego i utwardzonego gruntu.

Szambo ekologiczne – jego zalety i wady

Z pewnością najwygodniejszym rozwiązaniem dla wielu z nas jest kanalizacja, jednak nie w każdym miejscu jest ona dostępna.

Problem najczęściej dotyczy rozproszonej zabudowy. Jeśli więc nie ma innej opcji, należy zainwestować w szambo. Dobrym sposobem na radzenie sobie z nieczystościami jest właśnie tzw. szambo ekologiczne.

Jak każde z rozwiązań ma ono swoje zalety jak i wady. Zanim, więc zdecydujemy się na tę opcję, warto je wcześniej poznać.

Zalety szamba ekologicznego

Przede wszystkim szambo ekologiczne jest wyjątkowo szczelne, a do tego posiada dużą odporność na wpływ czynników zewnętrznych, takich jak chociażby procesy zachodzące w glebie czy silny nacisk, ale też różnego rodzaju korozje. Z tychże oto powodów zbiornik ekologiczny jest również niegroźne dla otoczenia – oczywiście pod warunkiem, że został on zbudowane zgodnie z wymogami.

Takie rozwiązanie jest też optymalne dla tych gospodarstw, które na co dzień produkują niewielką ilość zanieczyszczeń, ponieważ jego zadaniem jest przechowywanie a nie oczyszczanie. Dotyczy to chociażby działania w okresie wakacji letnich ośrodków wypoczynkowych. A zatem jest ono także idealne dla osób zainteresowanych rozwiązaniem tymczasowym, które czekają na podłączenie do miejskiej sieci kanalizacyjnej.

Warto również zauważyć, że szambo ekologiczne można zamontować nawet na niewielkiej przestrzeni, a zatem sytuacji pod tym względem przedstawia się zupełnie inaczej niż w przypadku budowy przydomowej oczyszczalni ścieków (wówczas do zagospodarowania potrzebny jest duży teren). W zasadzie, jeśli chodzi o rozmiary takiej inwestycji to zależą one tylko od wielkości zbiornika na ścieki.

Wśród plusów szamba ekologicznego można też uznać jego cenę – jeśli porównamy ją z ceną wybudowania przydomowej oczyszczalni ścieków. Co więcej, szambo to wymaga znacznie mniejszych interwencji w wygląd działki.

Wady szamba ekologicznego

Szambo ekologiczne ma też niestety swoje wady.

O ile cenę mogliśmy zaliczyć do plusów, porównując ją z inwestycją w przydomową oczyszczalnią ścieków, o tyle będzie ona już stosunkowo wysoka w porównaniu z wykonaniem tradycyjnego szamba. Oczywiście jest ona wyższa, ponieważ przy szambie ekologicznym stosuje się lepszej jakości materiały.

Z pewnością minusem takiego rozwiązania jest również to, że nieczystości są jednak gromadzone, nie dochodzi, więc do ich oczyszczania ani utylizacji. Należy je zatem regularnie wywozić.

Niektórzy mają również obawy, co do ewentualnych wad konstrukcyjnych, które mogą stać się przyczyną na przykład wydzielania się nieprzyjemnych zapachów czy nawet w najgorszej sytuacji wydostawania się ścieków na zewnątrz takiego zbiornika.

Decydując się na szambo ekologiczne należy także pamiętać, że do jego zamontowania potrzebne jest specjalne zezwolenie.

W przypadku budowy nowego domu, najczęściej uzyskuje się je wraz z pozwoleniem na jego budowę. Wówczas, uzupełniając wniosek o pozwolenie na budowę domu, należy wskazać, w jaki sposób ścieki będą zagospodarowywane. Do tego dostarczając do urzędu projekt domu, należy od razu dołączyć rysunek przedstawiający usytuowanie szamba na działce wraz z jego opisem technicznym.

Szambo ekologiczne czy tradycyjne, które wybrać?

Czy zatem, biorąc pod uwagę wszystkie za i przeciw, warto zdecydować się na szambo ekologiczne? Czy może lepszym wyjściem będzie szambo tradycyjne?

Zacznijmy od tego, że tradycyjne szamba budowane są bezpośrednio na miejscu, a co za tym idzie, największy problem pojawia się przy uszczelnianiu. Niestety większość takich tradycyjnych zbiorników okazuje się być niewystarczająco szczelna podczas ich użytkowania. A w takim przypadku ścieki przedostają się do gruntu.

Jest to bardzo niebezpieczna sytuacja, która może doprowadzić do skażenia wód gruntowych. Wybierają, więc opcję tradycyjnego szamba, decydujemy się na rozwiązanie niezbyt trwałe.

Z tego też względu coraz więcej osób decyduje się na szamba ekologiczne, które są znacznie szczelniejsze, a do tego odporne na różnego rodzaju uszkodzenia czy to mechaniczne, czy też nacisk gruntu, ale również korozję i wszelkie inne procesy zachodzące w glebach.

Żywotność takich zbiorników na ścieki określanych mianem „ekologiczne” najczęściej szacuje się na kilkadziesiąt lat.

Dlaczego tak ważne jest, aby szambo było szczelne?

To co odróżnia szambo ekologiczne od tradycyjnego to przede wszystkim jego znacznie lepsza szczelności.

Dlaczego jest to takie ważne? Otóż, gdy szambo nie jest wystarczająco szczelne to ścieki mogą przedostawać się do wód gruntowych, które są wykorzystywane jako źródło wody pitnej. Taka sytuacja jest więc bardzo niebezpieczna, bo stwarza realne zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia ludzi, którzy korzystają z takiej wody (ze studni) do celów spożywczych lub higienicznych.

W tym przypadku groźne są nie tylko baterie chorobotwórcze, ale i związki chemiczne. Dlatego w miejscach, gdzie nie ma kanalizacji, wskazane jest korzystanie z wody wodociągowej. W innym przypadku należy często badać jakość wody.

Omawiając problem szczelności szamba warto również wspomnieć, że może dojść do takiej sytuacji, iż woda gruntowa będzie napływać do szamba, a to spowoduje jego szybsze napełnianie się. W ten sposób zwiększą się nam po prostu koszty jego wywozu.

Szambo ekologiczne – dlaczego nie można zapominać o jego wentylacji?

Zbiorniki na ścieki zawsze powinny mieć wentylację, w innym przypadku grozi nam nieprzyjemny zapach w łazience.

Takie odpowietrzenie zbiornika najczęściej przyjmuje postać rury, która zakończona jest wywiewką o średnicy 110 lub 160 mm. Taka rura powinna wystawać co najmniej pół metra powyżej poziomu terenu. Poza tym nie powinna znajdować się zbyt blisko okien – nie bliżej niż 5 m, ani też zbyt blisko drogi publicznej – co najmniej 2 m od niej.

Poza tym konieczna jest też wentylacja wysoka – pion kanalizacyjny w domowej instalacji, który wyprowadzony jest ponad dach – również zakończony wywiewką.

Jak to działa? Powietrze jest zasysane przez wywiewkę szamba i przepływa do domowej instalacji. Następnie pionem kanalizacyjnym, który jest zakończony wywiewką powyżej dachu budynku, wydostaje się na zewnątrz. W ten sposób wraz z powietrzem ulatniają się toksyczne gazy, w tym dwutlenek węgla, które są wynikiem beztlenowej fermentacji dostających się do szamba zanieczyszczeń.

Szambo ekologiczne na działce – jakie odległości należy zachować?

Rozmieszczenie szamba nigdy nie powinno być przypadkowe. O tym, gdzie i w jakiej odległości od budynków czy ogrodzenia możemy je zainstalować, wyraźnie mówią przepisy.

I tak w wymaganiach ogólnych możemy przeczytać, że zbiornik na ścieki musi znajdować się co najmniej 15 m od budynku i tyle samo od studni. Natomiast jeśli chodzi o ciągi komunikacyjne czy granice działki to dystans ten nie może być mniejszy niż 7,5 m. Odległość tę zawsze mierzy się od pokryw zbiornika. Zasady te dotyczą zbiorników szamba ekologicznego o pojemności do 10 m3.

Natomiast na obszarze o zabudowie jednorodzinnej odległość szamba ekologicznego o pojemności do 10 m3 może być mniejsza niż mówią o tym przepisy ogólne.

I tak, minimalna odległość od budynku, to znaczy od okien i drzwi zewnętrznych, zmniejsza się do 5 m. Natomiast minimalna odległość od drogi, ciągu pieszego i granicy działki sąsiedniej zmniejsza się do 2 m. Co więcej, jeśli nasze szambo ekologiczne będzie sąsiadowało z takim samym urządzeniem na działce obok, to odległość może być nawet mniejsza niż 2 m.

Warto jednak dla samej wygody pamiętać o tym, by szamba nie instalować przy ciągach komunikacyjnych ani podjazdach do garażu czy przy miejscach parkingowych. Poza tym musimy zapewnić swobodny dostęp do zbiornika na ścieki dla wozów asenizacyjnych, które przecież będą przyjeżdżały nawet dwa razy w miesiącu.

Szambo ekologiczne a przydomowa oczyszczalnia ścieków – podobieństwa i różnice

Szambo ekologiczne czy przydomowa oczyszczalnia ścieków
Szambo ekologiczne czy przydomowa oczyszczalnia ścieków

Szambo ekologiczne to rozwiązanie najlepiej sprawdzające się na mniejszych działkach, na których nie jest możliwe zbudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków.

Należy przy tym pamiętać, że w tym przypadku również wymagane jest spełnienie określonych warunków. A mianowicie, musi ono być oddalone minimum 5 m od okien oraz drzwi wejściowych. Nie może ono „stanąć” bliżej niż 15 m od studni. Do tego szambo ekologiczne musi być oddalone od granicy działki na odległość nie mniejszą niż 7,5 m. Plusem takiego zbiornika jest to, że może on być stawiany praktycznie na każdym gruncie, bowiem ścieki nie mają z nim bezpośredniego kontaktu.

Instalację szamba ekologiczne można rozpocząć dopiero po 21 dniach od zgłoszenia tego faktu w starostwie i oczywiście w przypadku braku jakiegokolwiek sprzeciwu z ich strony. W przypadku, gdy tego typu inwestycja jest realizowana wraz z budową domu jednorodzinnego, wszystkimi formalnościami można przeprowadzić jednocześnie.

Niestety dosyć często szambo ekologiczne mylone jest z przydomową oczyszczalnią ścieków. A warto zauważyć, że tak naprawdę są to dwie zupełnie różne inwestycje.

Czym zatem jest przydomowa oczyszczalnia ścieków? Jest to bardzo atrakcja alternatywa dla szamba ekologicznego, jednak nie zawsze możliwa do zrealizowania, bowiem przede wszystkim wymaga całkiem sporego terenu do zagospodarowania.

Decydując się na przydomową oczyszczalnię ścieków należy dokładnie dobrać ją pod kątem panujących warunków glebowych, jak również uwzględnić ilość użytkowników posesji. Co więcej, o możliwości wybudowania takiej oczyszczalni decydują lokalne władze i to one ustalają w jaki sposób będą gromadzone oraz odprowadzane ścieki na danej działce.

A zatem posiadanie własnej przydomowej oczyszczalni ścieków musi być zaakceptowane przez gminę i umieszczone w planie zagospodarowania przestrzennego. W sytuacji, gdy inwestycja ta jest wykonywana wraz z budynkiem mieszkalnym, należy do planów projektowych dołączyć jej projekt i określić lokalizację na planie zagospodarowania działki.

Jeśli przydomowa oczyszczalnia ekologiczna będzie samodzielną inwestycją, wówczas należy zgłosić zamiar jej wykonania w starostwie powiatowym, a po uprawomocnieniu się decyzji można rozpocząć jej realizację. Warto przy tym pamiętać, że do wniosku koniecznie należy dołączyć odpowiednią dokumentację w postaci mapki działki z usytuowaniem oczyszczalni, projekt wykonawczy oraz dokument potwierdzający prawo własności danej nieruchomości.

Jest kilka rodzajów przydomowych oczyszczalni ścieków. I tak wyróżnić można:

  • oczyszczalnię z drenażem rozsączającym,
  • oczyszczalnię z filtrem piaskowym,
  • oczyszczalnię z filtrem gruntowo-roślinnym,
  • oczyszczalnię z komorą osadu czynnego,
  • oczyszczalnię ze złożem biologicznym.

Przydomowa oczyszczalnia ścieków z drenażem rozsączającym

Dużą efektywnością, stosunkowo prostym montażem, a do tego niskimi kosztami budowy charakteryzuje się oczyszczalnia ścieków z drenażem rozsączającym i to ona jest obecnie najpopularniejsza.

Taki system oczyszczania ścieków składa się z rur, które ułożone są w wykopie i podłączone do osadnika gnilnego oraz studzienki rozdzielającej. W osadniku gnilnym odbywa się proces beztlenowego oczyszczania ścieków przy użyciu specjalnego filtra. Z kolei oczyszczanie tlenowe zachodzi dopiero w drenażu rozsączającym.

Wadą oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym jest to, że nadaje się ona jedynie do gleb przepuszczalnych i to z niskim poziomem wód gruntowych, które muszą znajdować się poniżej 2 m.

Kolejnym problemem jest to, że drenaż rozsączający, w przypadku 4 osobowej rodziny, zajmuje aż 100 m2 działki. Co prawda jest on ukryty w gruncie, ale pojawiają się w tym obszarze już pewne ograniczenia, co do funkcjonowania czy nawet wyboru roślin.

Z kolei, jeśli wybierzemy ten rodzaj oczyszczalni przy wysokim poziomie wód gruntowych, to musimy ułożyć dreny również w warstwie filtracyjnej.

Przydomowa oczyszczalnia ścieków z drenażem rozsączającym narzuca pewne ograniczenia, a których absolutnie należy pamiętać. I tak, należy zachować odpowiednią odległość do studni – 30 m, zasada ta dotyczy również działek sąsiadujących. Poza tym wymagany jest dystans co najmniej 3 m od drzew oraz budynku. Do tego taka nitka drenażowa nie może być krótsza niż 9 m, z kolei dłuższa niż 25 m musi być rozmieszczona obok siebie w odstępie co 1,5 m.

Przydomowa oczyszczalnia ścieków z filtrem piaskowym

Najczęściej ten rodzaj oczyszczalni stosuje się na ciężkich glebach i na działkach z wysokim poziomem wód gruntowych.

Ścieki przepływają przez filtr umieszczony w nadsypie, który oddzielony jest od gruntu specjalną folią. Następnie są odprowadzane przez studnię do gleby.

Przydomowa oczyszczalnia ścieków z filtrem gruntowo-roślinnym

Oczyszczalnia z filtrem gruntowo-roślinnym działa na podobnej zasadzie, co oczyszczalnia z filtrem piaskowym z tym, że w tym przypadku stosuje się nie tylko drenaż z gleby, ale i z roślin bagiennych.

Przydomowa oczyszczalnia ścieków z komorą osadu czynnego

Po oczyszczalnie z komorą osadu czynnego najczęściej sięga się w przypadku mniejszych działkach bądź przy trudniejszych warunkach glebowych. A w składzie tej oczyszczalni znajdziemy: osadnik gnilny, komorę osadu czynnego i osadnik wtórny.

Ponieważ przy tym rozwiązaniu ścieki muszą być regularnie napowietrzane i mieszane, to oczyszczalnia ścieków z komorą osadu czynnego wymaga podłączenia prądowego.

Przydomowa oczyszczalnia ścieków ze złożem biologicznym

W przypadku oczyszczalni ze złożem biologicznym wykorzystuje się złoża biologicznego, które zostają umieszczone w zbiorniku.

Instalacja ta działa podobnie jak oczyszczalnia z drenażem, z tym że może być zakładana nawet na mniejszych działkach i przy nieco trudniejszych warunkach glebowych. Pobodnie jak oczyszczalnia drenażowa odznacza się ona wysoką skutecznością.

W przypadku oczyszczalni ze złożem biologicznym możliwe jest odprowadzanie ścieków bezpośrednio do studni chłonnej lub też wód powierzchniowych.

Jeśli chodzi o oczyszczalnie roślinne to w tym przypadku rolę takiego złoża biologicznego będzie pełnił system korzeniowy konkretnych roślin. Z tym rozwiązaniem należy jednak uważać, ponieważ bywa ono zawodne. Awarie zdarzają się zwłaszcza przy nierównomiernym dopływie ścieków.

Poza tym tego typu instalacja jest dość kosztowna i niestety zajmuje dużą część działki. Warto jednak zauważyć, że oczyszczalnie roślinne odznaczają się wysoką zdolnością oczyszczania ścieków.

Podsumowując różne typy przydomowych oczyszczalni ścieków warto zauważyć, że zdecydowana większość z nich nie wymaga podłączenia prądu ani obsługi. Wymagane jest jednak, aby raz na dwa lata je czyścić, w tym należy również nie zapominać o filtrze i uzupełnianiu bakterii – raz na 2 tygodnie przy użyciu specjalnych środków, które aplikuje się na przykład bezpośrednio do muszli toaletowej.

Kiedy warto postawić na szambo ekologiczne, a kiedy na przydomową oczyszczalnię ścieków?

Szambo ekologiczne to dobre rozwiązanie wtedy, gdy nie da się na działce wyodrębnić – potrzebnej do przydomowej oczyszczalni – przestrzeni na osadnik gnilny i do pola infiltracyjnego. To, jakie wymagane są w tym względzie wymiary takiej inwestycji czy lokalizacji, dokładnie stanowią przepisy.

Ponadto w przypadku wysokiego poziomu wód gruntowych, budowa oczyszczalni ścieków nie będzie miała sensu. Szambo ekologiczne wskazane jest również przy nieprzepuszczalnych glebach.

Dysponując większym terenem i budżetem, warto wziąć pod uwagę przydomową oczyszczalnię ścieków. Dzięki temu zyskamy na kosztach eksploatacji.

Taka inwestycja opłaca się już przy dwóch osobach. Natomiast przy domkach letniskowych, wskazane będzie szambo ekologiczne.

Dokonują wyboru pomiędzy szambem ekologicznym a przydomową oczyszczalnię ścieków należy pamiętać również o tym, że to oczyszczalnie stwarzają mniejsze zagrożenie dla naszego zdrowia. Gdyby doszło do rozszczelnienia szamba ekologicznego, może nam z tego powodu nawet grozić zatrucie.

Ile kosztuje budowa i użytkowanie szamba ekologicznego, a ile przydomowej oczyszczalni ścieków?

Jeśli chodzi o koszty budowy przydomowej oczyszczalni ścieków to kwestia ta zależy od wielu czynników, w tym od jej rodzaju. Na pewno konieczny jest zakup osadnika wstępnego, który średnio kosztuje 3-5 tys. zł. Kolejny etap finansowy zależy już od rodzaju oczyszczalni. I tak, najtańsza w budowie jest oczyszczalnia drenażowa. Jest koszt to średnio 4-7 tysięcy zł – wliczając w to montaż.

Nieco droższa jest oczyszczalnia z filtrami – średnio jest to koszt rzędu 6-10 tysięcy zł. Na wysokość jej ceny wpływ ma między innymi konieczność wykonania nasypu, a także wymiany części podłoża.

Najdroższa okazuje się być oczyszczalnia ścieków ze złożem biologicznym – w tym przypadku średnio trzeba będzie zapłacić od 7 do 11 tys. zł. Z kolei oczyszczalnia ścieków z komorą osadu czynnego – z przeznaczaniem dla czterech osób w rodzinnie – kosztować będzie od 8 tys. zł.

Warto jednak mieć na uwadze fakt, iż na wybudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków można pozyskać dofinansowanie z Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Celem tego programu jest wspieranie działań pro-ekologicznych, a przydomowa oczyszczalnia jak najbardziej się w niego wpisuje, bowiem ma pozytywny wpływ na środowisko naturalne.

W najlepszym wypadku można uzyskać nawet 80% dofinansowania kosztów całej inwestycji. Poza tym korzystną ofertę, przeznaczoną na wybudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków, posiada Bank Ochrony Środowiska – warto bliżej się z nią zapoznać.

A ile będzie nasz kosztowało wybudowanie szamba ekologicznego?

W tym przypadku koszty są znacznie niższe i w dużej mierze uzależnione od rodzaju i pojemności zbiornika.

Za pojemnik o pojemności 10 m3, który sprawdzi się przy mniejszych budynkach, trzeba będzie zapłacić od 3 tys. zł.

Większy pojemnik będzie kosztował już od ok. 5 tys. zł. Do tego wersje wykonane z betonu są tańsze.

Za betonowe szambo o pojemności 10 m3 trzeba będzie zapłacić od 2 tys. zł, a za nieco większe – 12 m3 – od 2,5 tys. zł.

Jeśli wybieramy szambo ekologiczne do domu letniskowego lub budynku użytkowanego tylko okresowo, to warto zakupić mały pojemnik – do 5 m3.

Jego cena będzie wynosiła od 2,2 tys. zł do ok. 4,5 tys. zł. Jednak jest to rozwiązanie przeznaczone na ogół dla 1 maksymalnie 2 osób.

Betonowe szamba ekologiczne o pojemności do 5 m3 będą tańsze – ich koszt to ok. 1 tys. zł.

Najczęściej do tych cen należy doliczyć również koszty montażu, choć warto dokładnie przejrzeć ofertę rynkową, bowiem niektóre firmy nie pobierają z tego tytułu dodatkowych opłat.

Jakie są koszty eksplantacji szamba ekologicznego, a jakie przydomowej oczyszczalni ścieków?

Nie tylko koszty samej budowy szamba czy oczyszczalni ścieków są ważne, ale również późniejsze koszty ich eksploatacji.

Z pewnością pod tym względem lepiej wypada oczyszczalnia ścieków. Otóż dzięki tej instalacji będziemy musieli jedynie raz lub dwa razy w roku wywieźć osad. Koszt jednorazowego wynajmu pojazdu asenizacyjnego wynosi średnio 150 zł. Do tego trzeba doliczyć również koszt wymiany filtrów – rocznie jest to średnio 200 zł. A zatem koszty eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków naprawdę nie są wysokie.

A jak kwestia ta przedstawia się w przypadku szamba ekologicznego?

Jak już było wspominane, szambo ekologiczne jest to zbiornik bezodpływowy, który trzeba regularnie opróżniać. Najczęściej odbywa się to co 2-3 tygodnie.

A zatem w skali roku może to być nawet ponad 20 wywozów. Gdybyśmy pomnożyli to przez 150 zł za każdy wywóz to łącznie roczne koszt eksploatacji szamba ekologicznego wyniosłyby ok. 3 tys. zł. Jest to już całkiem spora kwota.

Reasumując, przydomowa oczyszczalnia ścieków jest droższa w budowie, ale już znacznie tańsza przy jej eksportacji. Poza tym jest to rozwiązanie korzystne dla środowiska, dlatego jeśli warunki na to pozwalają jak najbardziej warto taką opcję wziąć pod uwagę.

Gdy z jakichś względów wybudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków nie jest możliwe, jak najbardziej warto zdecydować się na szambo ekologiczne, które również sprzyja środowisku naturalnemu.

Jak dobrać wielkość szamba ekologicznego?

Najczęściej pojemność szamba dobiera się do liczby domowników oraz ilości zużywanej dziennie wody.

Generalnie przyjmuje się, że ścieki powstają z 95% ilości zużytej wody. Średnio jedna osoba zużywa od 150 do 200 litrów wody dziennie – najwięcej do spłukiwania WC i kąpieli.

A zatem pojemność szamba powinna być obliczona poprzez pomnożenie ilości domowników i ilość wytwarzanych przez nich ścieków. Dodatkowo należy uwzględnić również czas przetrzymywania ścieków w zbiorniku.

I tak, dla czteroosobowej rodziny, która dziennie wytarza średnio 700 litrów ścieków (4 razy 175 litrów = 700 litrów), które będą wywożone co 2 tygodnie (700 litrów razy 14 dni = 9800 litrów) potrzebny jest pojemnik o wielkości ok. 10 m3.

Należy przy tym wziąć pod uwagę to, iż w praktyce wykorzystuje się jedynie część szamba użytkową – znajdującą się poniżej miejsca wprowadzenia rury kanalizacyjnej.

Niektórzy producenci zalecają, aby:

  • przy 5-osobowej rodzinie wybrać szambo ekologiczne dwukomorowe o pojemności 2500 litrów, którego maksymalna wydajność dobowa oscyluje na poziomie 830 litrów ścieków;
  • przy 10 osobach wskazany jest wybór trzykomorowego szamba ekologicznego, które ma pojemność 4000 litrów – jego maksymalna wydajność dobowa wynosi 1300 litrów ścieków;
  • przy 15 stałych użytkownikach najlepsze będzie trzykomorowe szambo ekologiczne mające pojemność 6000 litrów – w tym przypadku maksymalna wydajność dobowa wzrasta do 2000 litrów ścieków.

Na co jeszcze warto zwrócić uwagę, wybierając wielkość szamba ekologicznego?

Szacowane zużycie wody jest bardzo ważnym wskaźnikiem przy wyborze odpowiedniej wielkości szamba ekologicznego, ale nie jedynym. Każdy z nas ma swoje przyzwyczajenia, które z pewnością w znaczący sposób wpływają na intensywność wytwarzanych ścieków. I tak dla przykładu może to być:

  • zastosowanie urządzeń lub armatury łazienkowej w celu zmniejszenia zużycia wody, np. zmywarki, dzięki której zużyjemy mniej wody niż podczas ręcznego zmywania naczyń lub też zastosowanie baterii kuchennych lub łazienkowych, charakteryzujących się najmniejszym zużyciem wody;
  • zastosowanie niestandardowych rozwiązań w domu takich jak basen czy jacuzzi.

Warto również nadmienić, że zużycie wody wzrasta tam, gdzie są małe dzieci, co wiąże się między innymi z koniecznością robienia częstego prania.

Co nam daje sygnalizacja napełniania szamba ekologicznego?

Szambo ekologiczne posiada otwór z nadbudową, która sięga do powierzchni terenu i zamykana jest od góry klapą. To przez ten otwór dokonuje się opróżnienia zbiornika, jak również kontroluje poziom zgromadzonych ścieków.

Aby nieco ułatwić sobie życie i nie przeoczyć momentu napełnienia się szamba (a może to skutkować wylaniem się zanieczyszczeń na działkę, a nawet jego wybiciem przez miskę ustępową bądź wpust podłogowy), warto zaopatrzyć się w sygnalizator poziomu ścieków.

Na rynku mamy dwa rodzaje takich sygnalizatorów: mechaniczny i elektryczny. Mechaniczny to nic innego jak pływak z poziomowskazem. Natomiast elektroniczny składa się z czujnika zainstalowanego w zbiorniku oraz sygnalizatora, który możemy umieścić w dowolnym miejscu. najlepiej oczywiście jak jest to widoczne miejsce, z łatwym dostępem.

Poza tym sygnalizator ten musi być połączone do prądu. Koszt takich sygnalizatorów średnio waha się w granicach od 200 do 400 zł.

Jak prawidłowo posadowić szambo ekologiczne na swojej działce?

Aby posadowić szambo ekologiczne na działce, trzeba wykonać odpowiedni do jego wielkości wykop. Ponieważ takie pojemniki na ścieki mają dosyć duże wymiary, to do przygotowania takiego wykopu wykorzystuje się koparkę.

Wynajem koparki za godzinę kosztuje średnio 120 zł, a całe wykonanie wykopu wraz z montażem szamba ekologicznego może kosztować od 500 do 1200 zł. Oczywiście zakładając, że nie dojdzie do żadnych utrudnień w wykonywaniu prac.

Przygotowany wykop wraz z jego otoczeniem należy właściwe zabezpieczyć przed wodami opadowymi na przykład przy pomocy arkuszy blachy falistej. Jeśli tego nie zrobimy to podczas intensywnych odpadów deszczu może dojść do osuwania się ścian.

Ponadto przed osadzeniem pojemnika w wykopie koniecznie trzeba jego dno pokryć cienką warstwą betonu lub ewentualnie stabilizowanym piaskiem o grubości ok. 20 cm.

Przygotowanie wykopu pod szambo wcale nie jest zadaniem łatwym, bowiem w Polsce mamy tereny bardzo zróżnicowane. W przypadku gruntów spoistych, gdzie dodatkowo mamy wysoki poziom wód gruntowych, warto na samym początku zadbać o odpowiednie odwodnienie terenu. W takich miejscach zaleca się też wybieranie szczelnych prefabrykatów wykonanych z betonu, które są ciężkie, a więc nie będzie im groziło wyparcie z wykopu pod wpływem wody.

Cały zbiornik na szambo zakopuje się w ziemi. Od zewnątrz widoczna powinien być tylko pokrywa włazu, która służy do usuwania nieczystości.

Budowa szamba ekologicznego – jakie czekają nas formalności?

Posadowienie szamba ekologicznego na działce musi być zawsze zgodne z przepisami.

To jakie warunki muszą być w tym przypadku spełnione, zawarto w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku. A tam czytamy, że montaż zbiornika na ścieki jest dopuszczony jedynie na działkach budowlanych, nieposiadających dostępu do kanalizacji miejskiej. Do tego nie dopuszcza się postawienia szamba na terenach narażonych na powodzie ani zalewanych wodami opadowymi, jak również na obszarach objętych ochroną środowiska.

Ponadto w rozporządzeniu tym podano normy, jakie dany zbiornik musi spełniać – w tym dno i ściany muszą być nieprzepuszczalne. Wymagane jest przy tym odpowietrzenie, które powinna znajdować się co najmniej 0,5 m powyżej terenu.

W przypadku zbiorników bezodpływowych o pojemności nieprzekraczającej 10 m3 wystarczy jedynie zgłosić fakt jego montażu do odpowiedniego urzędu. Natomiast większe szamba ekologiczne wymagają już uzyskania pozwolenia na budowę.

Podsumowanie

Cena szamba ekologicznego jest tak naprawdę niewiele większa niż wybudowania jego tradycyjnego zbiornika na ścieki.

Zyskujemy za to bardzo dużo, bo wyjątkowo szczelny zbiornik na ścieki, dzięki czemu nie tylko dbamy o środowisko, ale przede wszystkim o swoje zdrowie. Do tego oszczędzamy na czasie podczas jego montażu, który jest stosunkowo prosty i zajmuje najczęściej 1 dzień. Natomiast budowa szamba tradycyjnego może trwać nawet 2 tygodni.

Szambo ekologiczne jest też najlepszą alternatywą dla przydomowej oczyszczalni ścieków, której nie da się przecież zainstalować na każdej działce.

FAQ

✓ Jak dobrać wielkość szamba?

Generalnie przyjmuje się, że ścieki powstają z 95% ilości zużytej wody. Średnio jedna osoba zużywa od 150 do 200 litrów wody dziennie – najwięcej do spłukiwania WC i kąpieli. Dla czteroosobowej rodziny, która dziennie wytarza średnio 700 litrów ścieków (4 razy 175 litrów = 700 litrów), które będą wywożone co 2 tygodnie (700 litrów razy 14 dni = 9800 litrów) potrzebny jest pojemnik o wielkości ok. 10 m3.

✓ Jaka powinna być odległość szamba od studni?

Zbiornik na ścieki musi znajdować się co najmniej 15 m od budynku i tyle samo od studni. Natomiast jeśli chodzi o ciągi komunikacyjne czy granice działki to dystans ten nie może być mniejszy niż 7,5 m. Odległość tę zawsze mierzy się od pokryw zbiornika. Zasady te dotyczą zbiorników szamba ekologicznego o pojemności do 10 m3.

✓ Gdzie sprawdza się szambo ekologiczne?

Szambo ekologiczne to dobre rozwiązanie wtedy, gdy nie da się na działce wyodrębnić - potrzebnej do przydomowej oczyszczalni - przestrzeni na osadnik gnilny i do pola infiltracyjnego. To, jakie wymagane są w tym względzie wymiary takiej inwestycji czy lokalizacji, dokładnie stanowią przepisy.

3 komentarzy
Inline Feedbacks
Zobacz wszystkie komentarze
Robas1987

Akurat stoimy przed wyborem szamba bądź oczyszczalni ścieków. Nie mamy u siebie możliwości podłączenia do kanalizacji i myśleliśmy że do wyboru będą tylko dwie opcje… Jednak szambo ekologiczne brzmi także zachęcająco. Ciekawy artykuł opisujący koknkretnie i rzetelnie temat.

bas

Jej, nie sądziłam , że wybór szamba może być taki trudny! Do tej pory myślałam, że albo jest szambo, albo go nie ma… dziękuję za ten wyczerpujący artykuł! Dzięki niemu bardzo mi się rozjaśniło w głowie i nie popełnię błędu wyboru tradycyjnego szamba! Muszę tylko jeszcze zdecydować jaki rodzaj oczyszczalni wybrać i jeeeedzieeemy!:)

Kulfon

Ale coś tu nie tak jest bo jak rozumieć że producenci polecają np 3 komorowe o pojemności 4000l? Przy 15 osobach? Czyli rozumiem że 4000l każda komora czy tak?