Drenaż opaskowy: jak go wykonać i ile kosztuje drenaż wokół domu?

MG Projekt Pracownia Architektoniczna / Aktualizacja 30 września 2021

Drenaż opaskowy
Drenaż opaskowy

Domy podpiwniczone często sprawiają problemy w związku ze zbyt wysokim poziomem wód gruntowych.

Woda zalewa piwnicę albo występuje ciągłe zawilgocenie ścian.

Na szczęście jest rozwiązanie tego dylematu.

Drenaż opaskowy bezpiecznie odprowadza wodę gruntową od fundamentów budynku.

Ma swoje zastosowanie w sytuacji, kiedy hydroizolacja nie radzi sobie ze zbierającą się wodą wokół domu.

Warto wówczas zastosować system rur drenarskich, aby odebrać wodę i odprowadzić ją w bezpieczne miejsce.

Jak to się robi i kiedy drenaż opasowy jest dobry rozwiązaniem wyjaśniamy w tym artykule.

Po co robi się drenaż opaskowy?

Wydaje się, że ciągle zbyt mało osób pamięta o tym, aby w określonych warunkach zrobić drenaż opaskowy jeszcze przed wybudowaniem domu, a przecież jest to jeden z najbardziej skutecznych sposobów na suchy budynek.

Na pewno lepiej zapobiegać pojawieniu się zawilgocenia, a nawet wody w podziemnych ścianach domu.

Oczywiście można także nabyć działkę, na której jest niski poziom wody gruntowej, nie ma też żadnego ryzyka, iż cokolwiek w tej kwestii zmieni się, a poza tym grunt jest przepuszczalny.

Jednak stosunkowo rzadko tak się zdarza.

Zazwyczaj nawet kryteria wyboru działki bywają inne albo otrzymujemy ją w spadku.

Istnieje kilka przesłanek, które powinny skłonić inwestorów do podjęcia decyzji o wykonaniu drenażu opaskowego.

  1. Pierwszą kwestią, na którą należy zwrócić uwagę, jest rodzaj gruntu, na którym będzie posadowiony budynek. Jeżeli mamy do czynienia z gruntami nieprzepuszczalnymi, typu iły, gliny lub z gruntem niejednorodnym z naprzemiennie występującymi warstwami przepuszczalnymi i nieprzepuszczalnymi, to bezwzględnie trzeba pomyśleć o drenażu i to nawet, kiedy wydaje się, że woda gruntowa nie występuje.
    Brak wody albo niewielkie jej ilości pojawiające się podczas robienia wykopu nie oznaczają bowiem, iż nie ma niebezpieczeństwa zawilgocenia domu.
    Warto pamiętać, że intensywne opady oraz roztopy powodują przesączanie się wody do samego dna wykopu, a tam są zdecydowanie gorsze warunki filtracji, więc gromadzące się znaczne ilości wody mogą przenikać do wnętrza budynku.
  2. Druga opcja wymagająca drenażu opaskowego dotyczy posadowienia domu w niestandardowym terenie, a więc na zboczu, skarpie, a nawet w jej pobliżu. W tym przypadku nie ma znaczenia rodzaj gruntu.
    Zagrożenie stanowi spływająca po zboczu woda, która może gromadzić się wzdłuż ław fundamentowych domu. Po jakimś czasie na pewno nastąpi rozmiękczenie gruntu, co może skutkować nie tylko zawilgoceniem fundamentów, ale także osunięciem się ściany budynku.
  3. Trzecia przesłanka dotyczy wysokiego poziomu wód gruntowych, kiedy ta woda zalega płytko. W takiej sytuacji kluczowa pozostaje kwestia, na jakiej głębokości znajdują się fundamenty domu. W przypadku domów podpiwniczonych z reguły istnieje potrzeba wykonania drenażu opaskowego.

Warto jeszcze pamiętać o tym, że poziom wód gruntowych może ulegać zmianom w ciągu roku, ale także na przestrzeni lat i to również należy wziąć pod uwagę.

Zdarza się, iż wody gruntowe zalegają zwykle poniżej warstwy fundamentów, ale ich poziom się zmienia w zależności od pór roku.

Dzieje się tak, ponieważ są zasilane przez opady.

Bywają też sytuacje, że problem z wodami gruntowymi pojawia się dopiero po jakimś czasie, w związku ze zmianami klimatycznymi i zwiększoną ilością gwałtownych opadów, więc warto sytuację kontrolować na bieżąco.

Natomiast, nie można wykonać drenażu opaskowego, kiedy woda gruntowa jest pod ciśnieniem.

Mamy wtedy do czynienia z wodą naporową i nie ma możliwości obniżenia lustra wody, więc pozostaje zrobienie specjalnej izolacji przeciwwodnej wokół ścian fundamentowych.

Wiąże się to, niestety, ze znacznym wzrostem kosztów budowy domu.

Zazwyczaj nie stosuje się też tego rozwiązania na gruntach przepuszczalnych i bardzo suchych, o ile poziom wód gruntowych znajduje się przynajmniej kilka metrów poniżej poziomu danego terenu.

Trudno również wykonać taki drenaż tam, gdzie nie ma miejsca na odprowadzenie zebranej wody, np. na gruntach podmokłych.

Drenaż opaskowy – gdzie odprowadzić wodę?

Wykonanie drenażu opaskowego wokół domu wymaga znalezienia miejsca na odpływ wody.

Do wyboru mamy kilka sposobów.

Miejsce odprowadzenia wody zależy przede wszystkim od rodzaju gruntu, ale nie tylko.

Doprowadzenie wody do kanalizacji

Takie rozwiązanie ma zastosowanie tylko wtedy, gdy jest doprowadzona kanalizacja burzowa do posesji, a więc raczej rzadko.

Trzeba przy tym pamiętać, iż należy uzyskać zezwolenie od zakładu kanalizacyjnego na podłączenie do kanalizacji ogólnospławnej, chyba że zostało ono już wcześniej ujęte w umowie.

Skierowanie wody do studni

Skierowanie wody do studni sprawdza się w przypadku gruntu gliniastego i jednoczesnego braku kanalizacji.

Studnia musi mieć głębokość na 2-3 m.

Odprowadzona woda może zostać wypompowana dzięki pompie z pływakiem oraz automatycznemu włącznikowi.

Cały mechanizm uruchamia się w momencie podniesienia poziomu wody.

Warto podkreślić możliwość wykorzystania tej wody do podlewania roślin na działce.

Wiele osób także przepompowuje wodę do dużych zbiorników, aby mieć zapasy do wykorzystania w razie suszy.

Najczęściej spotykane są zbiorniki o pojemności 20 000 l.

Rozsączenie po działce

Osoby posiadające duże działki i to z gruntem o wystarczającej przepuszczalności mogą skorzystać z opcji rozsączania wody po działce.

Potrzebna jest do tego długa rura z perforowanym zakończeniem, która odprowadza wodę z rury drenarskiej na odległość mniej więcej 20-30 m od budynku, gdzie następuje stopniowe rozsączanie wody.

Jeżeli dodatkowo wykona się oczko wodne, to woda będzie częściowo spływać do niego i tam po prostu stopniowo odparowywać.

Najczęściej wykorzystuje się dość tanie rury kanalizacyjne pełne i perforowane.

Trzeba pamiętać, aby rura rozsączająca została ułożona w wykopie o głębokości około 50 cm.

Grunt należy pokryć geowłókniną, a na nią nanieść warstwę żwiru.

Geowłóknina stanowi zabezpieczenie dla rur drenarskich przed zatkaniem drobinkami ziemi.

Inną opcją jest zastosowanie plastikowych i perforowanych skrzynek o pojemności 200 l, które łączy się i układa na głębokości około metra powyżej poziomu wody gruntowej.

Odprowadzenie do rowu melioracyjnego lub zbiornika wodnego

Odprowadzenie wody poza działke
Odprowadzenie wody poza działkę

Skorzystanie z rowu melioracyjnego w celu odprowadzenia wody zawsze wymaga uzyskania zgody starostwa.

Podobnie wygląda ta kwestia w przypadku rzeki lub innego zbiornika poza działką.

Kolejną opcję stwarza jakikolwiek zbiornik wodny znajdujący się na terenie danej działki.

Dobrze. jeżeli znajduje się poniżej systemu drenarskiego, aby woda nie mogła cofać się do rur drenarskich.

Wykonanie studni chłonnej

Niekiedy też wykonuje się studzienki chłonne mające około dwóch metrów głębokości i 50 cm średnicy.

Wykopany dół studzienki wypełnia się żwirem.

Inny sposobem jest wykorzystanie betonowych kręgów o średnicy 1 m lub rur z tworzyw sztucznych.

Takie rozwiązanie staje się niemożliwe do realizacji w przypadku zbyt grubej warstwy gruntu z gliny, ponieważ niezbędny jest grunt przepuszczalny, aby studnia spełniła swoje zadanie.

O czym trzeba pamiętać przed rozpoczęciem prac?

Projekt drenażu opaskowego
Projekt drenażu opaskowego

Zanim przystąpi się do prac związanych z wykonaniem drenażu opaskowego, konieczne będą badania geotechniczne.

Specjalista, jakim jest geotechnik, przebada dokładnie grunt wokół stojącego lub dopiero planowanego budynku, a następnie wyda opinię zawierającą wszelkie informacje dotyczące nie tylko rodzaju gruntu, ale także warunków wodnych.

Na podstawie tej opinii łatwo ustalić optymalny sposób zabezpieczeń wodochronnych dla części domu znajdujących się pod ziemią, w tym również ewentualną potrzebę zastosowania drenażu opaskowego.

Jest to również podstawa do opracowania projektu drenażu, który stanowi istotny element przed rozpoczęciem wszelkich robót.

Warto pamiętać, iż koszt takich badań zlecony jeszcze przed budową domu będzie zdecydowanie niższy od wydatków związanych z ochroną przed wodą gruntową w już postawionym budynku.

Badania geotechniczne należy przeprowadzić równolegle zarówno na samej działce budowlanej, jak i w archiwum hydrogeologicznym.

Drenaż opaskowy: elementy systemu

Rury drenarskie

rury drenarskie
Jakie rury wybrać do drenażu opaskowego?

Zazwyczaj są zrobione z tworzyw sztucznych, głównie polichlorku winylu PVC lub polietylenu PE, rzadziej z droższej ceramiki.

Tworzywa sztuczne są popularne ze względu na ich dużą odporność na uszkodzenia, lekkość i łatwość w transporcie oraz niezbyt wygórowane ceny.

Rury drenarskie mają otwory na całym obwodzie, przez które wpływa woda. Poszczególne odcinki rur łączy się mufami.

Do wyboru mamy rury o różnych rozmiarach średnicy. Selekcja zależy zarówno od warunków wodno-gruntowych, jak i długości ciągu.

W domach jednorodzinnych najczęściej stosuje się rury o średnicy 100 mm.

Układa się je ze spadkiem 0,5%.

Aby łatwo odprowadzić wodę poza obręb domu, rury powinny zostać umieszczone w połowie wysokości ławy fundamentowej.

Ich spód nigdy nie ma prawa znaleźć się poniżej dolnej krawędzi ławy, gdyż grozi to przedostawaniem się wody pod fundament i jego podmywaniem.

Najlepiej, kiedy znajduje się przynajmniej 20 cm pod górną krawędzią ławy.

Jeszcze jedna kwestia jest niezwykle istotna:

mianowicie, w przypadku wykonania drenażu na etapie prac budowlanych związanych ze stawianiem budynku, rury będą ułożone obok ścian fundamentowych.

Z kolei przy gotowym budynku wymagany jest odstęp na odległość 2-3 m od ścian.

Otulina rur

Otulina zabezpiecza otwory w rurach przed zatykaniem elementami gruntu.

Na gruntach gliniastych wykorzystuje się otulinę z włókien kokosowych, natomiast na gruntach żwirowych i piaskowych stosuje się otuliny z tworzyw sztucznych.

Studzienki rewizyjne

W każdym rogu budynku trasa rur ulega załamaniu i właśnie w takich miejscach umieszcza się studzienki rewizyjne wykonane z polichlorku winylu.

Należy je dobrać stosownie do średnicy rur drenarskich i przykryć zdejmowalnymi pokrywami.

Zadaniem studzienek jest przepłukiwanie rur wodą w celu usuwania cząstek piasku oraz naniesionego szlamu.

Studzienka zbiorcza

Jest większa od studzienek rewizyjnych i montowana w najniższym, końcowym punkcie drenażu.

W niej gromadzi się przejściowo woda, zanim będzie odprowadzona dalej, a następuje to w przypadku przekroczenia określonego poziomu.

Często montuje się w niej pompę, aby zautomatyzować cały proces.

Ponadto stosuje się jeszcze płyty drenarskie ze styropianu o ryflowanej powierzchni, które osłaniają izolację wodoszczelną ścian piwnicznych, a także geowłókninę zabezpieczającą rury oraz trójniki i kolanka do łączenia rur.

Jak wykonać drenaż opaskowy?

Przepuszczalność gruntu jest kluczowym faktorem przy wyborze sposobu wykonania drenażu opaskowego.

W przypadku gruntu przepuszczalnego nie ma większych problemów, ponieważ wystarczy ułożyć rury na obsypce drenarskiej znajdującej się na poziomie ławy fundamentowej.

Następnie rury należy zasypać obsypką, a całość przykryć gruntem rodzimym.

Więcej pracy wymagają grunty nieprzepuszczalne.

Podstawą będzie wykonanie drenażu płaszczyznowego wzdłuż ściany fundamentowej.

Właśnie na niej montuje się izolację przeciwwodną oraz dodatkową izolację ze styropianu, a także warstwę drenażową ułatwiającą nie tylko spływanie wody wzdłuż ścian, ale także przyspieszającą jej osuszanie.

Cały system zostaje zabezpieczony geowłókniną, która ma charakter tkaniny filtracyjnej zatrzymującej wszelkie drobinki gruntu, które łatwo zatykałyby rury drenarskie. Geowłóknina powinna również się znaleźć na dnie wykopu.

Na nią daje się warstwę obsypki filtracyjnej ze żwiru, keramzytu lub małych otoczaków, a potem rurę drenarską z otuliną.

Obsypka filtracyjna powinna mieć minimum 16 mm i zapewniać swobodny przepływ wody.

Wokół budynku wykonuje się też opaskę żwirową, aby woda opadowa mogła dopłynąć do drenażu.

Na co zwrócić uwagę przy układaniu drenażu opaskowego?

Montaż drenażu opaskowego
O czym pamiętać podczas układania montażu opaskowego

Drenaż opaskowy musi pracować skutecznie, ale byłoby to niemożliwe bez zagwarantowania przepływu zarówno wody gruntowej, jak i opadowej w jego kierunku.

Właśnie dlatego tak istotne znaczenie mają materiały filtracyjne, jak żwir, służące do układania warstw filtracyjnych.

Równie ważna jest, o czym już wcześniej wspomniano, obsypka filtracyjna, dzięki której woda ma bezproblemowy przepływ.

Uważa się, ze obsypka powinna otaczać rurę drenarską, więc należy ją zastosować nie tylko do zasypania rur, ale także do wypełnienia wykopu, w którym rura jest ułożona.

Ważne, aby obsypka nie sięgała poniżej dolnego obrzeża ławy fundamentowej.

Warto zwrócić uwagę na to, jaki jest grunt wokół ław fundamentowych, ponieważ zbyt sypki wymaga zastosowania warstwy stabilizacyjnej z chudego betonu i to pod obsypką żwirową.

Rury drenarskie należy układać niedaleko górnej krawędzi ław fundamentowych, a w przypadku ław mniejszych niż 40-50 cm niezbędne będzie zastosowanie rur o najmniejszej średnicy.

Warto pamiętać, że otulina rur z włókniny kokosowej wystarczy i wtedy nie ma potrzeby układania geowłókniny.

Rury powinny zostać połączone ze studzienkami rewizyjnymi jeszcze przed zakończeniem obsypywania.

Konieczne jest układanie rur ze spadkiem rzędu 2-3 mm na metr w celu zapewnienia samooczyszczenia się rur.

Jeżeli spadek jest mniejszy, to mocno wzrasta ryzyko zatykania się rur, co wiąże się z koniecznością bardzo częstego i regularnego przepłukiwania ich wodą.

Nie wolno zapominać o tym, że rury drenarskie nie mogą być podłączone do rur spustowych, które odprowadzaj wodę z dachu.

W razie gwałtownych opadów, istnieje wtedy poważne ryzyko zalania fundamentów, a woda może też wybijać studzienkami rewizyjnymi.

Rury potrzebują także zabezpieczenia w postaci materiału filtracyjnego dobrej jakości, co zapewnia geowłóknina.

Ten cienki materiał z włókien sztucznych idealnie jest przystosowany do pracy w gruncie.

Gwarantuje swobodny przepływ wody, a równocześnie blokuje ruch drobinek gruntu, które mogłyby zatykać obsypkę filtracyjną i zamulać drenaż.

Kolejna kwestia, na jaką trzeba zwrócić uwagę, dotyczy wody opadowej, która musi dopłynąć do drenażu.

Aby to było możliwe, to koniecznie należy zastosować dodatkową warstwę filtracyjną złożoną z płytkiej opaski żwirowej, która otoczy cały budynek oraz właściwej, pionowej warstwy filtracyjnej ułożonej ze specjalnych płyt drenarskich albo drobnego żwiru.

Taka warstwa także powinna zostać zabezpieczona geowłókniną.

Konserwacja drenażu opaskowego

Prawidłowe funkcjonowanie drenażu opaskowego  jest niemożliwe bez okresowego czyszczenia studzienek drenażowych.

Chodzi o to, że gromadzi się w nich muł i piasek.

Usunięcie tego, co zalega wyraźnie usprawnia działanie całego systemu.

Ponadto, co dwa-trzy lata powinno się przepłukać całą instalację wodą pod ciśnieniem.

Warto także na bieżąco sprawdzać drożność ujścia drenażu.

W każdym razie, konserwacja drenażu nie jest zbyt skomplikowana czy też pracochłonna.

Ile kosztuje drenaż opaskowy?

Dla wielu osób kwestia kosztów wykonania drenażu opaskowego będzie niezwykle ważna.

Materiały, jak geowłóknina czy też rury drenarskie, to wydatek rzędu 4-6 złotych za metr bieżący.

Największy koszt związany jest ze studzienkami drenarskimi.

W tym przypadku, za studzienkę dwumetrową o średnicy 315 mm trzeba liczyć się z wydatkiem rzędu 300-800 zł.

Cena samej robocizny zależy przede wszystkim od regionu, jednak trudno liczyć na wydatek mniejszy niż 100 zł za metr bieżący.

Niektórzy decydują się na samodzielne wykonanie drenażu, co jednak wiąże się z pewnym ryzykiem popełnienia błędów, które będą skutkować słabym działaniem całego systemu.

W takiej sytuacji na pewno przyda się pomoc jakiegoś fachowca.

Jedno jest pewne – drenaż opaskowy wydaje się na tyle niezbędny w wielu przypadkach, że wydatki z nim związane powinny zostać uwzględnione w całościowym kosztorysie budowy domu.

FAQ

✓ Co to jest drenaż opaskowy?

Drenaż opaskowy ma zadanie odprowadzenia wód gruntowych od fundamentów budynku. Jest to ważne w przypadku, kiedy hydroizolacja nie radzi sobie ze zbierającą się wodą wokół domu.

✓ Kiedy wykonać drenaż opaskowy?

Drenaż opaskowy to skuteczny sposób na suchy budynek. Wykonanie drenażu często niezbędne gdy występuje wysoki poziom wód gruntowych czy niekorzystna gleba (np. glina) i woda nie jest dobrze odprowadzana.

✓ Z czego składa się drenaż?

W skład zestawu wchodzą: rury drenarskie z otworami, otulina filtracyjna, studzienki drenarskie.

1 Komentarz
Inline Feedbacks
Zobacz wszystkie komentarze