Zaprawa murarska i tynkarska: rodzaje, ceny i murowanie [krok po kroku]

MG Projekt Pracownia Architektoniczna / Aktualizacja 11 marca 2021

Zaprawa murarska
Zaprawa murarska

Trudno o bardziej popularny od zapraw materiał budowlany.

Niezależnie od ich przeznaczenia, rola przez nie pełniona ogranicza się do związania i uzyskania odpowiedniej przyczepności względem innych powierzchni.

Na tym etapie jakiekolwiek podobieństwa jednak się kończą.

Zwłaszcza, że różnią się one wieloma parametrami, składami chemicznymi i szeregiem innych czynników.

W poniższym artykule opiszemy dwie najważniejsze formy i rodzaje zapraw.

Zaprawa murarska i zaprawa tynkarska – bo o nie chodzi – to materiały z którymi każdy miał chyba do czynienia.

Z poniższego artykułu dowiemy się, że samo obejście z danym tworzywem to za mało, by dogłębnie poznać jego specyfikę, funkcjonowanie i właściwości fizykochemiczne.

Czym jest zaprawa murarska?

Czym jest zaprawa murarska?
Czym jest zaprawa murarska?

Zaprawa murarska jest mieszaniną wody, cementu (materiału wiążącego) i drobnego kruszywa, czyli najczęściej piasku, lub żwiru.

Na rynku można znaleźć zaprawy gotowe, do których wystarczy nalać wody.

Niestety, wielu producentów tych rozwiązań bardzo wysoko ceni sobie „usługę” dosypania skądinąd ciężkiego kruszywa.

Tym samym, takie mieszanki są po prostu nieopłacalne.

Zwłaszcza, jeśli mamy do czynienia z szerokim zakresem robót murarskich.

Klasyczną zaprawę, wytwarzaną na miejscu budowy, nazywa się zaprawą zwykłą.

Jej rolą jest wytworzenie pewnych sił spoistych pomiędzy murowanymi elementami.

Stąd też pojawia się konieczność wprowadzenia do mieszanki cementu i wody piasku (żwiru), dzięki któremu zwiększa się przyczepność tak wykonanej zaprawy.

Oczywiście sama zaprawa murarska to nie wszystko.

Istotna jest również odpowiednia technika murowania, która zakłada, że rozmiar spoiny pomiędzy dwiema np. sąsiadującymi ze sobą cegłami, musi wynosić od 3 do 20 milimetrów.

W przeciwnym razie, murowana w ten sposób konstrukcja straci swą trwałość.

Parametry zaprawy murarskiej

Parametry zaprawy murarskiej
Parametry zaprawy murarskiej

Zaprawa murarska posiada co najmniej kilka parametrów, na które w szczególny sposób warto zwrócić uwagę.

Pewnie wielu Czytelników zwraca w tym przypadku uwagę na jakość cementu i jego siłę wiążącą.

To jednak nie wszystko.

Cóż nam daje nawet najlepiej wiążąca zaprawa, skoro może nie być ona odporna na działanie wody?

A jeśli charakteryzuje się ona wysoką wodoodpornością, to kto nas może zapewnić, że połączenia pomiędzy nią a elementami muru będą tak samo szczelne?

Dlatego każdy inwestor musi zwracać uwagę na wszystkie parametry zaprawy murarskiej.

Oprócz wyżej wymienionych, jest jeszcze parę innych…

  1. Czas urabialności.
    To parametr określający maksymalny czas, mierzony od momentu przygotowania samej zaprawy, aż do jej utwardzenia.
    Poprzez urabialność rozumiemy więc czas, jaki ma Wykonawca na zużycie przygotowanej przedtem zaprawy, zanim jej rozdrobnienie będzie całkowicie niemożliwe.
  2. Temperatury stosowania.
    Większość zapraw murarskich można stosować w temperaturach wyższych niż 5 stopni Celsjusza.
    Na rynku można jednak znaleźć również i zaprawy zimowe, których temperatura wiązania jest niższa i minimalnie wynosi 0 stopni.
    W zaprawach zimowych często wyznacza się dodatkową, minimalną dopuszczalną temperaturę, występującą podczas wiązania zaprawy.
  3. Termin przydatności.
    To kolejny ważny parametr zaprawy.
    Producenci postępują zwykle w dwojaki sposób.

    • Po pierwsze, mogą oni podać konkretny termin, do którego zaprawę można zużyć.
    • Po drugie – podają oni termin produkcji i interwał czasowy (od 6 do 12 miesięcy) w ramach którego można ją wykorzystać.
  4. Ilość wody zarobowej.
    To informacja, określająca ilość wody, która będzie potrzebna Wykonawcy do wykonania określonej zaprawy uzyskującej wymagane właściwości wiążące.
  5. Zakres grubości.
    Dzięki tej informacji, Wykonawca wie, jak grube warstwy zaprawy może stosować w przypadku konkretnego produktu.
    Jest to bardzo istotne zwłaszcza w kontekście wyboru metody murowania na cienką, lub grubą spoinę.
  6. Wytrzymałość.
    Parametr ten określa, jaką wytrzymałość osiąga dana zaprawa w momencie całkowitego związania.

Czym jest zaprawa tynkarska?

Zaprawa tynkarska
Zaprawa tynkarska

Zaprawa tynkarska to materiał budowlany, który wykorzystuje się do wykańczania ścian jedno i trójwarstwowych a także – w szczególnych wypadkach – do ich renowacji.

Można ją też stosować w celu przygotowania podłoża pod kolejne warstwy tynku, np. grubowarstwową pod cienkowarstwową.

Podobnie jak w przypadku zapraw murarskich, zaprawy tynkarskie można sporządzić bezpośrednio w miejscu pracy, bądź też kupić gotową mieszankę.

Paradoksalnie, w przeciwieństwie do zapraw murarskich, warto wybrać drugą opcję.

Trudno bowiem precyzyjnie dozować poszczególne składniki tynku (zwłaszcza o bardzo skomplikowanej strukturze), bezpośrednio na placu budowy.

O przewadze tynków gotowych, świadczy również to, że ich jakość jest monitorowana laboratoryjnie.

Wyróżniamy następujące rodzaje tynków:

Tynki cementowe

Tynki cementowe charakteryzują się dość wytrzymałą strukturą, stąd też często wykorzystuje się je do tynkowania cokołów i ścian zewnętrznych.

Doskonale znoszą one działanie wilgoci, wiatru i mechanicznych oddziaływań zewnętrznych.

Zdarza się też, że kładzie się je jako warstwy podtynkowe pod tynki cementowo – wapienne.

Tynki cementowo – wapienne

To rozwiązania charakteryzujące się stosunkowo łatwą techniką nakładania i dość dobrą przyczepnością do podłoża.

Niestety, posiadają one nieco mniejszą odporność niż „cementówki” (dotyczy również wilgoci).

Nałożenie tynku cementowo – wapiennego, wiąże się również z koniecznością malowania tak przygotowanej powierzchni za pomocą farb fasadowych.

Tynki wapienne

To rozwiązania stosowane stosunkowo rzadko (zwłaszcza przy renowacji zabytków).

Mają one jednak szereg zalet, z których najważniejszą jest wysoka odporność na działanie grzybów i pleśni.

Parametry zaprawy tynkarskiej

Parametry zaprawy tynkarskiej
Parametry zaprawy tynkarskiej
  1. Czas schnięcia.
    Jest to parametr, który definiuje maksymalny czas, w którym schnie dany tynk.
    Zwykle oscyluje on w okolicach 28 – 30 dni.
    Parametru tego nie należy mylić z czasem po którym można daną warstwę malować, bądź pokrywać innymi warstwami tynków.
  2. Wydajność.
    Parametr ten określa, jak dużo zaprawy tynkarskiej zużywamy na jeden metr kwadratowy powierzchni.
    Nieco mniejszą wydajność mają zaprawy gotowe w postaci półpłynnej.
    Oczywiście dużo zależy też od grubości warstwy.
    Zwykle wydajność zaprawy oblicza się dla warstwy o grubości 1 cm.
  3. Ilość warstw.
    To informacja, którą określa liczbę warstw tynku, wymaganą do uzyskana przezeń optymalnych właściwości fizykochemicznych.
    Większość producentów tynków suchych zaznacza, że optymalnym rozwiązaniem byłoby zastosowanie dwóch warstw.
  4. Temperatura.
    To bardzo „szeroki” parametr – producenci tynków definiują go poprzez temperaturę nakładania, temperaturę schnięcia a nawet temperaturę warunków otoczenia, w których dany tynk ma się znajdować.
  5. Powierzchnia aplikacji.
    To informacja podana przez producenta, w ramach której Wykonawca wie, gdzie może nałożyć daną zaprawę tynkarską (np. bloczki betonowe, gazobeton, beton itd.).
  6. Wytrzymałość.
    Określa odporność danej zaprawy na warunki zewnętrzne a konkretnie na bezpośrednie oddziaływania mechaniczne i ścieranie.

Zaprawa murarska i zaprawa tynkarska – zastosowanie

Zaprawa murarska i zaprawa tynkarska - zastosowanie
Zaprawa murarska i zaprawa tynkarska – zastosowanie

Zaprawa murarska

Zaprawy murarskie stosuje się przede wszystkim do murowania ścian a także ich regeneracji w przypadku wystąpienia uszkodzeń ich dotychczasowej struktury.

Dzięki nim można też stawiać konstrukcje architektoniczne budowane z innych niż cegła materiałów, to jest pustaków ceramicznych a także bloków betonowych i gazobetonowych.

Do zastosowań domowych, wykorzystuje się najczęściej zaprawę workowaną.

Stworzenie z jej pomocą np, fragmentu wybetonowanego podłoża nie będzie problemem.

Nawet jeśli parametry uzyskanej w ten sposób zaprawy nie będą idealne, to jednak ze względu na jej zastosowanie, nie spowoduje to podwyższonego ryzyka dla bezpieczeństwa osób i mienia.

Zaprawy gotowe posiadają bardziej specjalistyczne zastosowania.

Często dostarcza się je bezpośrednio na miejsce budowy za pomocą odpowiednich samochodów – betoniarek.

Wykorzystuje się je przeważnie do betonowania fundamentów, gdzie istotne jest odpowiednie rozmieszanie zaprawy i nadanie jej optymalnej konsystencji.

Zaprawa tynkarska

Zaprawy tynkarskie stosuje się przede wszystkim do nakładania tynków, z wykorzystaniem metod zależnych od rodzaju podłoża i zastosowanego tynku.

Za pomocą zaprawy tynkarskiej możemy też regenerować powierzchnię ścian.

Do tego celu stosuje się jednak tynki grubowarstwowe (około 5 mm), których grubość pozwala na zakrycie drobnych mankamentów w elewacji ścian.

W trakcie tynkowania wielowarstwowego, zaprawa tynkarska jest wykorzystywana jako podłoże dla kolejnych, tym razem cienkowarstwowych struktur tynkarskich.

W niektórych przypadkach, mamy do czynienia z bardzo zaawansowanymi rodzajami tynków, których zastosowanie jest stricte dekoracyjne.

Składają się one ze standardowych substancji spajających, ale też z wielu dodatków, zwłaszcza w postaci kosztownych kruszyw.

Przy stosowaniu zapraw tynkarskich, warto zwrócić uwagę na podłoże, na które będą one narzucane a także na strukturę spoiny.

Tak, spoina murarska również powinna być tutaj uwzględniona.

Co ważne, podstawową, obowiązującą zasadą, jest obowiązek nakładania tynków, których wiązanie będzie słabsze od spoistości podłoża.

Nowoczesne budownictwo wymaga zastosowania specjalistycznych form tynków.

W większości przypadków, konstrukcje budynków ocieplonych charakteryzują się dość gładką powierzchnią, na której trudno utrzymać ciężkie tynki.

W takich sytuacjach o wiele lepszym rozwiązaniem są lekkie produkty, pod które powinno stosować się dodatkową, pojedynczą lub podwójną, warstwę gruntu.

Ile zapłacimy za zaprawę murarską?

Zaprawa murarska cena
Zaprawa murarska cena

Cena zaprawy murarskiej zależna jest od wielu czynników.

W poniższym zestawieniu, uwzględnimy możliwie najwięcej z nich.

Za standardową zaprawę murarską do betonu komórkowego, eliminującą mostki termiczne i zabezpieczającą podłoże przed oddziaływaniem wody i mrozu, zapłacimy około 15 zł.

Oczywiście masa jednego opakowania takiej zaprawy wynosi w tym przypadku tyle co zwykle, czyli 25 kilogramów.

Jeśli uwzględnimy, że jej wydajność to około 5 kilogramów na metr kwadratowy, okaże się, że za jej pomocą możemy wymurować mniej więcej 5 metrów kwadratowych podłoża.

Przy założeniu, że ściana ma 100 metrów kwadratowych powierzchni, łączny koszt samej zaprawy wyniesie około 300 zł.

Za zwykłą zaprawę murarską, przeznaczoną do większości cegieł i bloczków betonowych, zapłacimy znacznie mniej, bo około 10 zł.

Za tą cenę otrzymujemy takie samo opakowanie materiału (25 kg).

Warto też zwrócić uwagę, że jej zużycie jest zdecydowanie mniejsze i sięga około 2 kilogramów na metr kwadratowy.

Oznacza to, że murowanie nią ściany o powierzchni 100 metrów kwadratowych, uszczupli nasz portfel o zaledwie 80 zł.

Dla porównania, za produkt o podobnych właściwościach, wyprodukowany przez jedną z renomowanych polskich firm, możemy zapłacić aż dwukrotnie więcej.

Jedynym „plusem” będzie w tym przypadku zmniejszone zużycie zaprawy, które wyniesie zaledwie 1.5 kilograma na metr kwadratowy.

Najwięcej zapłacimy jednak za zaprawę grafitową.

Do najważniejszych korzyści wynikających z jej zastosowania, należą zwiększona odporność na powstawanie wykwitów, poprawiona przyczepność i pełna paroprzepuszczalność.

Należy zwrócić uwagę również na dużą prostotę nakładania zaprawy, która ma ogromne znaczenie w kontekście długotrwałego murowania.

Niestety – tak jak wspomnieliśmy wcześniej – zaprawa taka jest stosunkowo droga.

Jej 25 – kilogramowe opakowanie kosztuje 30 zł.

Ile zapłacimy za zaprawę tynkarską?

Zaprawa tynkarska cena
Zaprawa tynkarska cena

Cena otynkowania metra kwadratowego ściany, zależy przede wszystkim od technologii nałożenia a także od wykorzystywanego do tego celu materiału.

Nałożenie tynku maszynowego na ścianę o powierzchni 1 metra kwadratowego, będzie nas kosztować:

  • W przypadku tynku gipsowego, około 15 – 20 zł (z materiałem będzie to 21 – 28 zł).
  • W przypadku tynku cementowo – wapiennego, analogiczna usługa będzie kosztować 16 – 22 zł (z materiałem będzie to 25 – 32 zł).
  • W przypadku tynku gipsowego, koszt wytynkowania 1 metra kwadratowego będzie wynosił 15 – 20 zł (z materiałem będzie to 21 – 28 zł). Podobną kwotę zapłacimy za nałożenie analogicznego tynku gipsowego metodą ręczną.

Koszt nałożenia np. tynku akrylowego jest zdecydowanie wyższy.

Składa się na niego koszt specjalnego, dedykowanego preparatu służącego do zagruntowania ścian pod tynk akrylowy.

Jego wydajność to około 5 metrów kwadratowych za opakowanie, co oznacza, że trzeba będzie wydać na niego około 15 zł za sztukę.

Oczywiście to nie wszystkie wydatki.

Tynki akrylowe są przechowywane w opakowaniach o pojemności około 10 kilogramów.

Charakteryzują się one dość dużym zużyciem, co oznacza, że na metr kwadratowy trzeba będzie wykorzystać około 3 kilogramów materiału.

Jedno takie 10 – kilogramowe opakowanie, które wystarczy nam na nieco ponad 3 m2 powierzchni, kosztuje około 50 – 60 złotych.

Oczywiście do tej kwoty trzeba będzie doliczyć również robociznę, której wartość może sięgnąć około połowy tej wartości.

Jak murować – instrukcja krok po kroku

Jak murować - instrukcja krok po kroku
Jak murować – instrukcja krok po kroku

Murowanie ścian wydaje się procesem prostym i relatywnie krótkotrwałym.

Poniżej przedstawiamy najważniejsze zasady, dotyczące tej skądinąd skomplikowanej czynności.

Etap 1: Analiza układu ścian

Proces murowania należy rozpocząć od dokładnej analizy układu ścian.

Warto wybierać pomiędzy wieloma różnymi metodami murowania, ponieważ każda z nich oferuje różne korzyści.

Zwykle klasyczna ściana nie składa się już z jednego rzędu cegieł.

Niemniej, odpowiednie parametry termoizolacyjne można uzyskać również i w takich konstrukcjach o ile są one wybudowane z betonu komórkowego, lub też ceramiki poryzowanej.

Najlepszym rozwiązaniem będzie jednak wymurowanie ściany dwuwarstwowej, która będzie składać się z jednego rzędu cegieł i dodatkowej warstwy ocieplenia.

Są one o wiele tańsze niż np. ściany trójwarstwowe (pustaki, lub bloczki + warstwa ocieplenia + elewacja).

Etap 2: Wybór odpowiedniej zaprawy

Do murowania warto wybrać tradycyjną zaprawę cementową, która składa się z cementu, wody i oczywiście piasku.

Jej właściwości są dostosowane do specyfiki ścian zewnętrznych, co oznacza, że doskonale znosi ona ściskanie, mróz i wilgoć.

Opcjonalnie można też wybrać zaprawę cementowo – wapienną.

Charakteryzuje się ona jeszcze lepszą plastycznością i znacznie lepiej przewodzi ciepło.

Wykorzystuje się ją zwłaszcza wtedy, gdy chcemy murować ściany z pustaków ceramicznych, kamienia, bądź cegieł za pomocą tak zwanej grubej spoiny.

Etap 3: Zabezpieczenie ścian przed wilgocią

Gdy cała „strategia” murowania zostanie przez nas dokładnie przemyślana, kolejnym krokiem będzie odpowiednie zabezpieczenie powierzchni przed działaniem wilgoci.

Polega ono na dokładnym zabezpieczeniu budowanej ściany przez specjalną folię izolacyjną, którą montuje się na styku z fundamentem.

Dopiero gdy ściana będzie odpowiednio odizolowana od podłoża, będzie można zacząć ją murować.

Etap 4: Kładziemy pierwszą warstwę

Pierwsza warstwa cegły powinna być ułożona na zaprawie cementowej, która dzięki swojej odporności na oddziaływania zewnętrzne, będzie dla całości stanowić odpowiednie podparcie.

Grubość tej zaprawy nie powinna być większa niż 3 mm, ale mniejsza niż 2 cm.

Etap ten pozwoli również optymalnie wyrównać poziom fundamentów.

Etap 5: Narożniki

Następnym krokiem będzie stworzenie narożników domu.

Najlepiej, jeśli murarz rozpocznie ich murowanie od ułożenia charakterystycznej piramidy, składającej się z co najmniej trzech warstw cegieł.

Gdy pozostałe warstwy ścian osiągną „szczyt” piramidy, narożnik powinien być murowany od nowa.według tych samych zasad.

Etap 6: Murowanie pierwszego poziomu ściany

Gdy już narożniki będą gotowe, konieczne jest zawieszenie pomiędzy nimi specjalnego sznurka, dzięki któremu wybudowana w ten sposób ściana będzie równa.

Opcjonalnie można też wykorzystać poziomicę laserową.

Wcześniej mówiliśmy o konieczności wymurowania grubej warstwy zaprawy.

Będzie ona nam potrzebna do ewentualnego wyrównania reszty cegieł.

Etap 7: Murowanie kolejnych warstw ścian

Po zastygnięciu zaprawy cementowej, można przystąpić do dalszych prac.

Kolejne warstwy cegieł należy stosować w momencie, gdy w poprzednich spoina będzie odpowiednio utwardzona.

Dzięki temu mamy pewność, że poszczególne rzędy cegieł nie odkształcą się np. na wskutek oddziaływania masy kolejnych, wyższych rzędów.

Warto też pamiętać o tym, by spoina pomiędzy poszczególnymi cegłami nie była zbyt gruba.

Do ich murowania zwykle wykorzystuje się zaprawę cementowo – wapienną, której przewodność cieplna jest relatywnie wysoka.

Oznacza to, że zbyt grube spoiny mogą doprowadzić do powstawania mostków termicznych, wpływających niekorzystnie na energooszczędną charakterystykę domu.

Na tym etapie warto pamiętać jeszcze o jednej ważnej rzeczy a mianowicie o… młotku.

Za pomocą zwykłego, koniecznie gumowego młotka, możemy dobijać poszczególne warstwy cegieł, bez ryzyka ich stopniowego zniszczenia.

Etap 8: Murowanie okien

Po ułożeniu kilku warstw cegieł, przychodzi moment ułożenia otworów okiennych.

W tym celu, konieczne trzeba dokładnie przeanalizować projekt domu, gdyż to w nim znajdują się informacje dotyczące każdego z nich.

Dom powinien być wymurowany tak (o ile projekt nie zakłada inaczej), by wszystkie górne krawędzie okien znajdujących się na tym samym poziomie, umiejscowione były na tej samej wysokości.

Bardzo ważne jest, aby do murowania okien nie stosować elementów przycinanych, których konstrukcja jest nieco słabsza.

Etap 9: Wiązanie ścian

Nie należy zapominać o tym, by murowane ściany były odpowiednio wiązane.

Przez tą mało znaną nazwę, rozumiemy układ cegieł, w którym elementy znajdujące się poziom wyżej, są przesunięte w stosunku do elementów umiejscowionych na niższym poziomie o około 0.4 swojej długości.

Takie rozmieszczenie cegieł, gwarantuje nam ustabilizowanie ścian i stworzenie z nich trwałej, jednolitej konstrukcji.

Podsumowanie

Podsumowując, zaprawa murarska i zaprawa tynkarska, to dwa różne bardzo popularne materiały, których właściwości i specyfika nakładania, mają – w pewnym stopniu – cechy zbieżne ze sobą.

Komentarz