Ogród warzywny przy domu: koszt i zakładanie [krok po kroku]

MG Projekt Pracownia Architektoniczna / Aktualizacja 13 sierpnia 2021

Ogród warzywny
Ogród warzywny

Ogród warzywny w domu to idealne rozwiązanie, zwłaszcza kiedy kupowane w sklepach i marketach warzywa niestety pozostawiają wiele do życzenia.

Niekiedy mogą powodować nawet uczulenia lub bóle brzucha.

Ilość pestycydów i sztucznych substancji w nich zawartych nie sprzyja naszemu zdrowiu, a spożywanie warzyw z masowych upraw nie dostarcza nam witamin, ani minerałów, które chcielibyśmy przyswoić.

Aby wreszcie zacząć się cieszyć warzywami jak sprzed lat, najlepiej jest założyć własny przydomowy ogród warzywny.

Jak to zrobić?

Z czym wiąże się prowadzenie warzywnika?

I ile to kosztuje?

Sprawdźmy.

Miejsce na ogródek warzywny

Ogród warzywny przy domu
Ogród warzywny przy domu

Odpowiednie usytuowanie ogrodu warzywnego jest ważne z kilku względów.

Przede wszystkim powinien się on znajdować z dala od ulicy, aby nasze rośliny nie były narażone na ekspozycje spalin, czy metali ciężkich.

Warzywnik w ogrodzie powinniśmy również założyć z dala od miejsca bytowania naszych zwierząt.

Okolica wybiegu dla psa nie będzie korzystna ze względu na to, że zwierzę może podgryzać plony, a nawet niszczyć je.

Jeśli posiadamy zwierzaka dobrym pomysłem będzie ogrodzenie ogrodu, dzięki czemu w znaczny sposób utrudnimy mu ingerencję w tworzone przez nas grządki.

A co, jeśli chodzi o czynniki środowiskowe?

Ogród warzywny powinien być umieszczony na w miarę płaskim gruncie, cechującym się dobrym nasłonecznieniem.

Warto również pomyśleć o osłonie przed wiatrem.

Czego unikać? Ogródek warzywny w cieniu drzew owocowych lub dużych krzewów ozdobnych to nie najlepsze rozwiązanie, ponieważ będą one „zabierać” młodym roślinom słońce i utrudniać ich rozwijanie się.

Rosnące w słońcu warzywa będą smaczniejsze i bardziej dorodne, natomiast sadząc niektóre rośliny w cieniu – np. sałaty – przyczynimy się do kumulacji w nich azotanów, co nie będzie zbyt korzystne.

Ostatnią kwestią związaną z usytuowaniem ogrodu jest możliwość doprowadzenia wody.

Naturalne opady mogą okazać się niewystarczające dla dobrego wzrostu roślin i zachowania ogrodu w dobrej kondycji.

Usytuujmy ogródek warzywny w takim miejscu, aby dostęp do wody nie był utrudniony.

Przygotujmy odpowiednie instalacje – węże, czy zraszacze.

Ziemia do ogrodu

Ziemia do ogrodu
Ziemia do ogrodu

Aby rośliny w ogrodzie warzywnym dobrze rosły, a plony, które zbierzemy były wysokiej jakości, powinniśmy zadbać również o jakość gleby.

Jeśli zatroszczymy się o stan ziemi jeszcze przed posadzeniem roślin, możemy liczyć na większe plony.

Jaka powinna być ziemia dla roślin warzywnych?

  1. Żyzna.
  2. Przepuszczalna.
  3. Próchnicza.

Przeważająca większość roślin warzywnych najbardziej lubi ziemię o odczynie lekko kwaśnym lub obojętnym.

Odczyn pH gleby, jaki jest zalecany pod uprawę roślin warzywnych waha się w przedziale od 6,00 do 7,00.

Dla roślin warzywnych nie są wskazane natomiast gleby kwaśne i bardzo kwaśne, czyli takie o pH niższym niż 5,5.

Rośliny mogą mieć wtedy utrudnione pobieranie składników pokarmowych z gleby, co przełoży się na niższą jakość plonów lub ich mniejszą obfitość.

Ustalenie pH ziemi, którą chcemy przeznaczyć na ogródek warzywny jest niezwykle proste.

Wystarczy, że w sklepie ogrodowym wyposażymy się w pehametr i następnie samodzielnie dokonamy pomiaru.

Jeśli chcemy uniknąć zafałszowania pomiaru, najlepiej jest oddać próbkę gleby do stacji chemiczno-rolniczej.

W przypadku, gdy na naszym terenie mamy do dyspozycji jedynie gleby mocno kwaśne, konieczne będzie uregulowanie stanu zakwaszenia poprzez nawożenie wapniowo-magnezowe przez okres około 4 lat, a następnie ponowne sprawdzenie kwasowości ziemi.

Przygotowanie ziemi do uprawy

Część działki, który chcemy przeznaczyć pod ogródek, należy oczyścić z wszelkich zanieczyszczeń i pozostałości po budowie, czy suchych resztek roślinnych.

Kolejno musimy pozbyć się chwastów.

Oczyszczanie terenu z chwastów nie należy do przyjemnych zadań, lecz jeśli zależy nam na dobrej kondycji naszych roślin wykonanie tej pracy będzie konieczne.

W przypadku, gdy chwasty są szczególnie oporne, możemy zastosować preparaty chemiczne przeznaczone do ich usuwania.

Zalecamy jednak zdanie się na tradycyjne metody odchwaszczania, co pozwoli nam uniknąć użycia sztucznych substancji chemicznych, które mogą mieć niepozytywny wpływ na ziemię i potem również rosnące na niej rośliny.

Do zaorania małego terenu idealne będą glebogryzarki.

Możemy również przekopać ziemię łopatą lub szerokozębnymi widłami.

Jeśli nasz ogród warzywny będzie miał nieco większą powierzchnię, cały teren będziemy musieli zaorać przy pomocy brony i usunąć pozostałości chwastów wraz z rozłogami.

Zabiegi te najlepiej jest przeprowadzić jeszcze jesienią, a potem powtórzyć je przed obsianiem (na wiosnę).

W tym okresie resztki roślin mogą wypuszczać nowe pędy i ponowne przeoranie zabezpieczy nasze rośliny warzywne przed agresywnym zachowaniem chwastów.

W przypadku, gdy pomysł o założeniu ogródka warzywnego pojawił się dopiero w okresie zimowym, zdążymy jeszcze dwukrotnie przekopać ziemię, o ile zrobimy to po pierwszych roztopach i obeschnięciu gleby.

Pamiętajmy, aby po zaoraniu gleby i przed posianiem roślin warzywnych, pozostawić teren bez ingerencji przez około miesiąc.

Jeśli gleba na naszej działce jest mocno zbita, możemy jej nie zagrabiać, gdyż w wyniku mrozów poprawi się jej struktura i stanie się bardziej pulchna.

Dzięki czemu na wiosnę znacznie łatwiej będzie nam usunąć chwasty i przygotować ją do zasiania nowych roślin.

Jaka jest ziemia w naszym ogrodzie?

Jak dowiedzieć się, jaki typ ziemi znajduje się w naszym ogrodzie?

Test możemy wykonać samemu i jest on niezwykle prosty.

Wystarczy, że weźmiemy grudę ziemi i ściśniemy ją w dłoni.

W przypadku, gdy ziemia rozsypie się po otwarciu dłoni mamy do czynienia ze zbyt piaszczystą glebą, gdy zbije się w grudę, ziemia jest zbyt gliniasta.

Jaki jest najlepszy rodzaj ziemi do uprawy warzyw?

Oczywiście ziemia żyzna.

Ją rozpoznamy po sporej wielkości grudkach po otwarciu dłoni.

Jeśli jednak ziemia nie zachowuje się w sposób, w jaki byśmy oczekiwali, a my nie chcemy ograniczać zasiewu roślin do jedynie takich, które tolerują trudne warunki, powinniśmy zmienić strukturę zastanej na działce gleby i wzbogacić ją w składniki odżywcze.

Jak to zrobić?

Poprawiamy strukturę i zasobność gleby

Jeśli po otwarciu dłoni ziemia rozsypała się – czyli mamy do czynienia z glebą piaszczystą – tzn., że teren pod uprawę posiada zbyt mało próchnicy.

Mało próchnicy oznacza również ponad przeciętną przepuszczalność gleby, a to wpływa na szybkie spływanie wody do głębszych warstw, co sprawia, że płyn jest niedostępny dla korzeni roślin.

Ziemia taka nie trzyma dobrze wilgoci i podczas suchych okresów zamienia się w pył – co nie służy utrzymaniu się roślin.

Aby poprawić właściwości gleby piaszczystej, należy zaopatrzyć teren w obornik lub kompost.

Poprawią one jej plastyczność, pomogą w zatrzymywaniu wody i wzbogacą w substancje odżywcze.

Oprócz obornika, do ziemi możemy dodać również mieloną glinę – dzięki czemu ziemia będzie miała lepszą strukturę (będzie bardziej gruzełkowata) – a także odkwaszony torf.

Torf poprawi trzymanie wody w glebie i dostarczy substancji organicznej.

Wszystkie składniki dodatkowe mieszamy dokładnie z górną warstwą gleby na głębokości około 20 cm.

Jeśli po otwarciu dłoni ziemia zbiła się z kulkę – czyli mamy do czynienia z glebą gliniastą – tzn., że teren wyznaczony przez nas pod uprawę nie będzie dobrze przepuszczał wody.

Co więcej, w kontakcie z wilgocią ziemia będzie lepić się i mazać.

Po wyschnięciu ziemia taka będzie zbijać się i pękać, co ponownie nie da nam zbyt dobrych wyników, gdy zechcemy zasiać na niej rośliny.

Gleba gliniasta nagrzewa się znacznie wolniej od gleby żyznej, co spowoduje, że rośliny będą wolniej budzić się wiosną, a tym samym czas zbierania plonów będzie ograniczony, przez co sumarycznie ich ilość będzie mniejsza.

Aby poprawić właściwości gleby, a posadzonym na niej roślinom umożliwić pobieranie substancji odżywczych, należy uzupełnić ziemię o gruboziarnisty piasek lub drobny żwir.

Nie powinniśmy zapomnieć również o wzbogaceniu jej o kompost lub obornik.

Wzbogacenie ziemi w składniki odżywcze

Mówiliśmy już o polepszeniu struktury ziemi, a także o tym, jak ważna jest jej kwasowość.

Oprócz tych dwóch jest jeszcze jeden ważny element, na który powinniśmy zwrócić uwagę.

Chodzi oczywiście o odpowiednią ilość zawartych w niej składników odżywczych, dzięki czemu rośliny w naszym warzywniku będą mogły rosnąć, a nasze plony będą bardziej dorodne.

Rośliny nieustannie korzystają ze składników odżywczych zawartych w glebie, co będzie z czasem prowadzić do jej zubożenia.

Aby zapewnić im dobre warunki do wzrostu musimy cyklicznie nawozić glebę np. kompostem lub obornikiem.

Kompost najlepiej jest rozkładać wiosną i jesienią.

Jeśli mamy go do swojej dyspozycji więcej, możemy nawozić ziemię naturalnie nawet co miesiąc.

Najbardziej wartościowym rodzajem nawozu jest przekompostowany obornik.

Zaleca się, aby rozrzucać go jesienią.

Jeśli nie mamy dostępu do naturalnych nawozów, możemy wybrać alternatywnie nawozy mineralne.

Najlepiej wieloskładnikowe, dzięki czemu dostarczymy roślinom kompleksowy zestaw wszystkich potrzebnych im elementów.

Planowanie ogrodu warzywnego

Planowanie ogrodu warzywnego
Planowanie ogrodu warzywnego

Kolejnym krokiem – gdy nasza gleba jest już odpowiednio przygotowana – jest zastanowienie się nad tym, jakiego rodzaju warzywa będziemy uprawiać w swoim ogrodzie, a także w jaki sposób zaplanujemy rozkład poszczególnych roślin.

Miejsce, które wygospodarowaliśmy na ogród warzywny należy podzielić na zagony.

Na planie ogrodu warzywnego – najlepiej wyrysowanym na kartce papieru – wyznaczmy ścieżkę biegnącą przez środek ogrodu warzywnego, która umożliwi nam dostęp do większości roślin.

Powinna mieć ona szerokość około 50 cm.

Prostopadle od niej powinny biec zagony o szerokości nie większej jak 120 cm.

Odległość pomiędzy poszczególnymi zagonami powinna wynosić około 30 cm.

Dzięki takiemu układowi bez problemów wjedziemy do ogrodu taczką i nie będziemy musieli obawiać się, że zadepczemy grządki.

Zagony powinniśmy planować w kierunku północ-południe, dzięki czemu rośliny zawsze będą dobrze nasłonecznione.

Układ opisany powyżej jest tym najczęściej wykorzystywany przez początkujących ogrodników.

Jednak – jeśli bardziej nam to odpowiada – możemy wykorzystać na swojej działce inny sposób na usytuowanie roślin.

W przypadku większych ogrodów warzywnych możemy zdecydować się na układ klasztorny – z dwoma utwardzonymi ścieżkami przecinającymi się pod kątem prostym i wyznaczającymi cztery symetryczne zagony.

Jakie warzywa wybrać na początek?

Jakie warzywa wybrać na początek?
Jakie warzywa wybrać na początek?

Przede wszystkim takie, które będą dość łatwe w uprawie.

Nie powinniśmy rzucać się już pierwszego sezonu na głęboką wodę.

W ogrodzie warzywnym początkującego ogrodnika powinny znaleźć się zatem:

  • rzodkiewka,
  • koper,
  • pietruszka naciowa,
  • rukola,
  • sałata,
  • ogórki,
  • dynia,
  • zioła,
  • fasola szparagowa.

Warzywa wymienione powyżej mają w większości krótki okres wegetacji.

Dzięki czemu młody ogrodnik nie zniecierpliwi się długim oczekiwaniem na zbiory i szybko będzie mógł się przekonać, czy jego dotychczasowy wysiłek okazał się prawidłowy.

Wysiewy w ogródku warzywnym możemy zacząć już od kwietnia.

Pamiętajmy jednak, żeby w tym czasie ograniczyć się jedynie do roślin, które są odporne na chłody:

  • rzodkiew,
  • marchew,
  • cebula,
  • sałata.

Gdy będziemy pewni, że nie powrócą już przymrozki, możemy zasadzić w ogrodzie buraki i pomidory.

Rzodkiewka i sałata da nam już pierwsze plony po około 5 tygodniach (przy dobrej pogodzie).

Ostatnie plony tych roślin zbieramy w czerwcu.

Marchew pojawi się w lipcu i sierpniu, a pomidorami prosto z ogrodu będziemy cieszyć się niemal do końca września.

Zieleninę – np. koperek – możemy sadzić również między grządkami poszczególnych warzyw, dzięki czemu będziemy mieli jeszcze więcej przepysznych dodatków do ulubionych dań.

Ile kosztuje założenie ogródka warzywnego?

Koszt założenia ogródka warzywnego będzie wahać się w zależności od tego, jak duży ogród zamierzamy prowadzić.

Początkującym wystarczy nawet 20 m2 wolnej przestrzeni, którą zagospodarujemy na ogród, jednak jeśli chcemy, aby warzywa były dla nas dostępne przez cały sezon, a nasza rodzina liczy co najmniej 4 osoby, to konieczne będzie przeznaczenie na warzywniak około 150 m2 terenu.

Największe koszty związane z założeniem ogrodu związane są z doprowadzeniem ziemi do pożądanego przez nas stanu.

Bardziej wymagająca pod tym względem będzie dla nas gleba piaszczysta.

Musimy również zaopatrzyć się w odpowiednią ilość nawozów.

Zależnie od naszych możliwości, naturalnych lub kupnych.

One także mogą nieco podbić koszt naszej inwestycji.

Co do zakupu samych nasion będzie to nasz najmniejszy finansowy problem, gdyż ziarna praktycznie wszystkich roślin kosztują od kilkudziesięciu groszy do maksymalnie kilku złotych za opakowanie z nasionami.

W sklepach ogrodniczych znajdziemy również kompletne zestawy nasion dla początkujących ogrodników, za które zapłacimy kilkanaście złotych za około dziewięć 1.5 metrowych taśm z nasionami.

Jeśli chodzi natomiast o czas, jaki musimy poświęcić na pielęgnację ogrodu…

W porach suchych konieczne jest codzienne podlewanie ogrodu późnym popołudniem lub najlepiej wieczorem.

Cyklicznie będziemy musieli również usuwać chwasty, gdy takowe pojawiają się na grządkach.

Wprawieni ogrodnicy szacują, że na ogród warzywny o areale około 50 m2, poświęcimy około 3 godzin w tygodniu.

Czy jest to dużo?

O tym musimy już zadecydować sami.

Jedno jest pewne, że im większy ogródek, tym koszty jego założenia będą większe, a czas, który poświęcimy na jego pielęgnację dłuższy.

Jakich plonów możemy się spodziewać?

Jakich plonów możemy się spodziewać?
Jakich plonów możemy się spodziewać?

Wielkość plonów jest zależna od kilku czynników:

  • gleby i jej przygotowania,
  • użytych nasion,
  • wielkości ogrodu.

W przypadku liczącego sobie 150 m2 ogrodu możemy w ciągu sezonu spodziewać się plonu w okolicach nawet 400 kg.

To spokojnie wystarczy na wyżywienie 4-osobowej rodziny.

Ochrona roślin
Ochrona roślin

Ochrona roślin przed szkodnikami

Aby skutecznie i naturalnie chronić rośliny przed szkodnikami, najlepiej jest wykorzystać zasadę sąsiedztwa.

Dzięki zasadzeniu pomiędzy grządkami określonych gatunków roślin i ziół możemy skutecznie odstraszyć szkodniki, chronić ogród przed chorobami i zwiększyć plony.

Jak chronić rośliny w sposób naturalny?

Najlepiej jest sadzić pomiędzy grządkami rośliny zielarskie.

Im większa ilość luk pomiędzy poszczególnymi grządkami zostanie nimi wypełniona, tym lepszy efekt uzyskamy.

Dobrym sposobem na ochronę ogrodu warzywnego jest również obsadzenie ziołami zewnętrznych ścian warzywniaka.

Stworzymy w ten sposób swoistą barierę ochronną, która będzie odstraszać nieproszonych gości.

Jakie rośliny wykorzystać do ochrony roślin?

Bakteriobójcze właściwości mają cebula i czosnek.

Siejąc je uchronimy swoje rośliny przed chorobami i drobnoustrojami.

A zarówno jednego, jak i drugiego nie jest w kuchni nigdy za dużo, więc możemy ich siać do woli.

W ogrodzie z pomidorami powinniśmy posadzić bazylię, która odstraszy szkodniki i będzie pozytywnie działać na wielkość plonów.

Odstraszać szkodniki będą również inne intensywnie pachnące zioła:

Nie wszystkie rośliny będą wpływać na siebie pozytywnie.

Unikajmy sadzenia obok siebie:

  • bazylii ruty i majeranku,
  • czosnku i buraków,
  • kopru (ogrodowy i włoski) i kolendrą,
  • cebuli z fasolą.

Jakie zalety płyną z założenia ogrodu warzywnego?

Prowadzenie ogrodu warzywnego daje wiele radości, szczególnie w momencie zbioru własnych plonów. Warzywa z własnego ogrodu są lepszej jakości, pozbawione szkodliwych oprysków.

Jak zadbać o ziemię pod uprawę warzyw?

Ziemia pod uprawę warzyw musi być odpowiednio pielęgnowana bez względu na porę roku. Na czynności składają się: spulchnianie, dbałość o pH i czyszczenie.

Ile metrów kwadratowych powinien mieć ogród warzywny?

Swoją przygodę można rozpocząć już z niewielkim ogrodem, np. o wielkości kilku metrów kwadratowych.

0 komentarzy
Inline Feedbacks
Zobacz wszystkie komentarze